500 Gezegenin Keşfi Sadece Bir Başlangıç

500 Gezegenin Keşfi Sadece Bir Başlangıç

Gökbilimciler güneş sistemi dışında keşfedilen 500 gezegenin sadece bir başlangıç  olduğunu ve devamının geleceğini söylüyorlar.
Bulunan uzaktaki gezegenlerin çoğunluğu Jupiter büyüklüğünde veya daha büyük olmasına rağmen, bulunan dünya benzeri gezegenlerin sayısı da her geçen gün artmakta.

Şu anki dış gezegen sayısı 502 olmakla birlikte, dünyaya en çok benzeyen gezegen ‘Gliese 581 g’ dünyanın kütlesinden 3 kat büyük. Dünyadan 20.3 ışık yılı mesafedeki bu gezegen yörünge turunu 37 günde tamamlıyor.

Yaklaşık bir ay önce Avustralya New South Wales Üniversitesi Dış Gezegen Bilim gurubundan Chris Tinney yeni bir dünya benzeri gezegen keşfettiklerini açıkladılar.  Bugüne kadar ‘Doppler’ veya ‘radyal hız’ tekniği kullanılarak bulunan 400 gezegenin 34’ü bu gurup  tarafından keşfedilmişti. Kullanılan teknik gezege ile etrafında döndüğü yıldız arasında birbirlerine uyguladıkları çekim güçlerindeki değişikliklerin tespiti ile yapılıyor.

Doppler tekniği ile güneş benzeri yıldızların etrafında olabilecek yaşanabilir gezegenlerin görülmesi mümkün değil ama  düşük kütleli, soğuyan yıldızlar etrafında potansiyel olarak yaşanabilir gezegenlerin bulunmasında kullanılabilir. Bunun nedeni ise yıldızın soğurken yaşanabilir bölgenin küçülerek yıldıza yaklaşmasıdır.

Dış gezegen araştırmalarında en çok gelecek vadeden araştırma NASA’nın uzaydan yaptığı Kepler çalışması olup yaklaşık  156 bin sönmekte olan yıldız ile onun etrafında dönen gezegenleri taramakta. Kepler Transit yönteminde yıldızın önünden bir gezegen geçerken ışığında meydana gelen değişikliğin tespiti ile gezegenler bulunuyor.

Berkeley Üniversi Kepler Araştırma Gurubu üyelerinden Geoffrey Marcy, bu yöntem sayesinde cüce yıldızların etrafında yörüngesini 50 veya daha az günde tamamlayan 120 ile 260 arası dünya büyüklüğünde gezegen bulunabileceğini tahmin ediyor.

Üçüncü yöntem olan ‘Microlensing’ (Kütleçekimsel mikromercekleme) yöntemi ile de güneş sistemi benzeri ve düşük kütleli gezegenlerin bulunmasının hızlanacağı söyleniyor.  Bu yöntemde uzaktaki yıldızlardan gelen ışığın bükülmesi prensibi doğrultusunda dünyanın 3 katı büyüklükteki gezegenler tespit edilebiliyor.  Tazmanya Üniversitesinden Gökbilimci John Greenhill ve gurubu mikrolensing yöntemi ile 6 gezegen keşfetti ve “Bu tekniğin gezegenleri belirmede diğer tekniklerden daha etkili olduğu kabul edilecektir, bulunan 500 gezegen buzdağının görünen kısmı, sanırım binlerce gezegen bulunacak” diyerek hem kendi tekniğini üstünlüğünü hemde daha çok gezegen keşfedileceğini belirtti.

Kaynak: Cosmos – Heather Catchpole
Çeviri: Uzay.org Uzay Bilimleri Haber Sitesi
Uzay Bilimi Ref# : 2010112801
Resim1: NAS/ESA/G. Bacon